Kroon hoort partijen in elkaars aanwezigheid en oordeelt over zelfrealisatie en de posterieure exploitatieovereenkomst
In haar Koninklijk Besluit van 5 december 2011 (no. 11.002951) heeft de Kroon het beroep van MegahomeRotij op zelfrealisatie verworpen. Het KB is interessant omdat de Kroon oordeelt over de betekenis van de exploitatieovereenkomst in relatie tot het beroep op zelfrealisatie, en over het kostenverhaal bij de uitgifte van vrije kavels.
Megahome had gronden in het plangebied met het oog op de realisatie van de toekomstige woningbouwbestemming verworven. Zij voerde in het kader van haar beroep op zelfrealisatie aan dat de gemeente met behulp van een posterieure exploitatieovereenkomst realisatie van de bestemmingen overeenkomstig de bestemmingsplannen en de exploitatieplannen kon afdwingen.
De Kroon stelt met verwijzing naar het KB Gorinchem van 30 mei 2011 (nummer 11.001310) voorop dat onteigening kan plaatsvinden ook indien er sprake is van een vastgesteld bestemmingsplan met bijbehorend exploitatieplan. Het systeem van de Wro dwingt een grondeigenaar immers niet om de bestemmingen overeenkomstig het bestemmingsplan uit te voeren.
Ten aanzien van de woonbestemming voor vrije kavels (particulier opdrachtgeverschap) herhaalt de Kroon dat de uitgifte van vrije kavels een wijze van uitvoering van het bestemmingsplan betreft die als zodanig vatbaar is voor zelfrealisatie. Daarbij moet de grondeigenaar de kavels daadwerkelijk vrij verkopen en mag de grondeigenaar aan de koper van de kavel dus geen verplichtingen opleggen tot het afnemen van overige diensten van Megahome.
De gemeente heeft geen overeenstemming met Megahome over de voldoening van de exploitatiebijdragen voor de vrije kavels. De gemeente wil deze bijdragen voorafgaand aan de uitgifte van de kavels ontvangen, zodat zij de infrastructuur kan aanleggen. Megahome betoogt dat het gezien de bedoeling van de wetgever redelijk is wanneer zij de bijdrage betaalt op het tijdstip van verkoop van een of meer vrije kavels.
De Kroon wijst erop dat uitgangspunt voor plankostenverhaal is dat deze kosten worden voldaan bij het verkrijgen van een omgevingsvergunning. Deze vergunning wordt door de particuliere opdrachtgever aangevraagd, zodat er op de grondeigenaar bij zelfrealisatie door middel van uitgifte van de vrije kavels geen verplichting rust om bij te dragen in de plankosten, tenzij partijen anders overeenkomen. Een gebrek aan overeenstemming over het kostenverhaal betekent niet dat onteigening onontkoombaar is, omdat het volgens de Kroon niet vaststaat dat de realisatie van het bestemmingsplan niet op andere wijze dan door onteigening te bereiken is. Megahome is immers in beginsel in staat en bereid om de bestemmingen zelf te realiseren.
De Kroon wijst het verzoek tot aanwijzing ter onteigening van de gronden met de bestemming wonen dan ook af.
In dit KB merkt de Kroon ook op dat partijen overeenkomstig artikel 78 Onteigeningswet in elkaars aanwezigheid zijn gehoord. Deze overweging is in die zin opmerkelijk dat de Kroon in het KB Oirschot (nr. 11.002474) nog met stelligheid heeft betoogd dat het horen in elkaars aanwezigheid geen verplichting is. In de praktijk zal deze nieuwe werkwijze worden toegejuicht.
Gerelateerde artikelen:
- Kroon duidelijk: initiatief voor zelfrealisatie bij grondeigenaar, geen onderzoeksplicht voor gemeente
- Hoe ‘hard’ is de eis van een schriftelijk aanbod vóór het verzoekbesluit? Horen buiten elkaars aanwezigheid strijdt volgens Kroon niet met het beginsel van hoor en wederhoor.
- Erfpachter nooit in staat tot zelfrealisatie
